MatematikselMatematiksel / Blog / Strateji
Yeni nesil soruda ilk 30 saniye
Uzun metinli bir soruyu baştan sona iki kez okumak, LGS'de en çok zaman kaybettiren alışkanlık. İlk 30 saniyeyi doğru kullanırsan hem süre yetişir hem dikkat dağılmaz.
LGS'nin sayısal oturumunda 20 matematik ve 20 fen sorusu için toplam 80 dakikan var. Bu, soru başına ortalama 2 dakika demek. Yeni nesil matematik soruları ise çoğu zaman bir paragraf, bir tablo ya da bir grafikle başlar. Metni baştan okumaya başlayan öğrenci, sorunun ne istediğini öğrendiğinde zaten bir dakikasını harcamıştır.
Bunun yerine şu sırayı dene.
1. Önce son cümleyi oku
Sorunun ne istediği neredeyse her zaman son cümlededir: "kaç paket gereklidir?", "en az kaç dakika sonra?", "kaç farklı şekilde?". Bu cümleyi okuduğunda metni artık neyi aradığını bilerek okursun. Gereksiz bilgiyi kendiliğinden elersin.
Soru kökünü bilmeden okunan metin, haritasız yürünen yoldur.
2. Sayıların altını çiz, birimlere bak
Metindeki sayıları ve birimlerini işaretle. LGS'de sık kurulan tuzaklardan biri birim değişikliğidir: metinde santimetre, şıklarda metre; metinde dakika, soruda saat. Birimi en baştan görmek, işlem bittikten sonra yanlış şıkkı işaretlemeni önler.
3. Tablo ve grafikte önce başlığa bak
Bir grafiğe bakarken önce başlığını, eksen adlarını ve birimlerini oku. Daire grafiği mi, sütun grafiği mi? Değerler adet mi, yüzde mi? Grafiğin içine dalmadan önce bu üç şeyi bilmek, yanlış okuma riskini çok azaltır.
4. Şıklara bir göz at
Şıklar sana sonucun büyüklüğünü ve biçimini söyler. Hepsi tam sayıysa küsuratlı bir sonuç bulduğunda bir yerde hata yaptığını anlarsın. Şıklar birbirine çok yakınsa dikkatli işlem, birbirinden uzaksa kaba bir tahmin bile yetebilir.
Bir örnekle
Bir kırtasiyede kurşun kalemler 6'lı, silgiler 8'li paketler hâlinde satılmaktadır. Okulun kulüp etkinliği için malzeme alacak olan Ece, her öğrenciye bir kalem ve bir silgi vermek istiyor. Paketler açıldığında hiç kalem ya da silgi artmamasını istiyor.
Buna göre Ece en az kaç paket almalıdır?
Son cümle "en az kaç paket" diyor. Demek ki önce eşit sayıda kalem ve silgiyi, sonra paket sayısını bulacağız. Kalem sayısı 6'nın, silgi sayısı 8'in katı olmalı ve ikisi eşit olmalı. Bu, ortak katların en küçüğü demek:
Cevap 7 paket. "Kulüp etkinliği" ya da "Ece" bilgisi işlemi hiç etkilemiyor; soru kökünü önce okuyan öğrenci bunu ilk saniyede fark eder.
Kısaca
- Son cümleyi oku: ne isteniyor?
- Sayıları ve birimleri işaretle.
- Tablo ve grafikte önce başlık, eksen ve birim.
- Şıklara göz at: sonuç nasıl bir sayı olmalı?
Bu dört adımı birkaç gün bilinçli uygularsan alışkanlık hâline gelir. Matematiksel uygulamasındaki "MEB Ne Sordu?" bölümü tam da bu tür sorularla çalışmak için hazırlandı.