Matematiksel / Blog / Strateji
LGS matematik netini artırmanın 6 yolu
Öğrencilerin çoğu konuyu biliyor ama soruyu denkleme çeviremediği için net kaybediyor. Sınıfta en sık gördüğümüz takılma noktalarından altı alışkanlık çıkardık. Her birini bir örnek soruyla anlattık.
Önce tabloya bakalım: matematikte ortalama kaç net?
LGS'de 20 matematik sorusu var ve öğrenciler bu soruların ortalama yalnızca 5–6'sını doğru yapıyor. MEB raporlarına göre matematik, 2018'den bu yana her yıl en zor test oldu; 2024'teki rekor ortalama bile 6,54 doğruda kaldı. Yıllara göre bütün rakamlar LGS matematik istatistikleri sayfasında.
Buradan iki sonuç çıkıyor. Birincisi, ortalamanın üstüne çıkmak sanıldığı kadar zor değil. İkincisi, matematikte fazladan yapılan her doğru sıralamayı ciddi biçimde değiştiriyor. Matematik, Türkçe ve fen netleri puan hesabında 4 katsayıyla sayılıyor; üç yanlış da bir doğruyu götürüyor.
1. Yanlışlarını türüne göre ayır
"Karekökte zayıfım" çoğu zaman eksik bir teşhis. Denemeden sonra her yanlışın yanına şu dört harften birini yaz:
- İ (işlem): Yöntemi biliyordun, hesapta hata yaptın.
- K (kavram): Tanımı karıştırdın; örneğin tam kareyi a√b biçiminde yazılabilir sandın.
- O (okuma ve modelleme): Konuyu biliyordun ama metinden ya da şekilden denklemi kuramadın.
- T (tuzak): Gizli bir koşulu atladın ya da yanıltıcı bir şıkka kaydın.
İki üç denemeden sonra hangi harfin çoğaldığı belli olur. Çoğu öğrencide en kalabalık sütun O oluyor; yani zorluk hesapta değil, soruyu matematiğe çevirmekte. Matematiksel uygulamasındaki Yanlışlarım listesi, yanlış yaptığın soruları bu tekrar için bir arada tutuyor.
2. Uzun soruda üç cümle yaz: bildiğim, sorulan, denklem
Şekilli problemleri öğrenciler çoğunlukla boş bırakıyor, çünkü nereden başlayacaklarını bilmiyorlar. Başlamanın yolu hep aynı: bildiklerini şeklin üzerine yaz.
Uzun kenarı 90 m olan bir futbol sahasının ortasındaki dairesel bölümün alanı 252 m², penaltı noktasının bu daireye en yakın uzaklığı 25 m'dir. Penaltı noktası ile kale çizgisi arasındaki uzaklık hangi tam sayıya en yakındır? (π = 3)
Bildiklerim: Merkezden kale çizgisine 45 m. Bu uzunluk üç parçadan oluşuyor: dairenin yarıçapı, 25 m ve aranan uzaklık.
Hesap kolay, zor olan 45 = r + 25 + ? eşitliğini görmek. Bu eşitliği kâğıda yazdığın anda soru büyük ölçüde çözülmüş olur.
3. Her bilgiyi kullanmak zorunda değilsin ama koşulları atlama
LGS sorularında bazen yalnızca durumu gerçekçi göstermek için verilmiş bilgiler olur. Hepsini kullanmaya çalışmak zaman kaybettirir. Öte yandan tek bir kelime cevabı tamamen değiştirebilir.
Kenar uzunlukları √72 cm ve √a cm olan bir dikdörtgenin alanı bir doğal sayıdır. Kısa kenar √72 cm olduğuna göre a en az kaçtır?
Çoğu öğrenci a = 2 diyor. Oysa "kısa kenar" bilgisi öteki kenarın daha uzun, yani a'nın 72'den büyük olduğunu söylüyor. Okurken koşul bildiren kelimelerin (en az, kısa, farklı, tam sayı) altını çiz.
4. Hesap makinesiz tahmin etmeyi öğren
Kareköklü ifadelerde ve sıralama sorularında sonucu tam olarak hesaplamak çoğu zaman gerekmez, doğru aralığı bulmak yeter. İki adımda:
İkinci adımda orta noktanın karesine bakıyorsun. 50, 56,25'ten küçük olduğu için √50 yediye daha yakın.
Karşılaştırma sorularında hepsini kök içine al: 4,5 = √20,25 ve 4√2 = √32. Ondalıklı sınırları da kök içine alırsan "hangisi bu aralıkta?" türündeki sorular birkaç saniyede biter.
5. Çalışma sırasını soru dağılımına göre kur
Konuların ağırlığı aynı değil. Kapsamın tam olduğu yıllarda en çok soru Doğrusal Denklemler (ortalama 3,2) ve Kareköklü İfadeler'den (her yıl 3) geldi; Üslü İfadeler, Cebirsel İfadeler, Eşitsizlikler ve Üçgenler ortalama 2'şer soruyla izledi. Konu konu soru sayılarını istatistik sayfasındaki tabloda görebilirsin. Zamanın azsa önce hem sık soru gelen hem de sana en çok net kaybettiren konuyu bitir.
6. Denemede iki tur çöz
Sayısal oturumda 20 matematik ve 20 fen sorusu için 80 dakikan var. İlk turda iki dakikada çözebildiklerini çöz, uzun sürecek soruları işaretleyip geç. İkinci turda yalnızca işaretlediklerine dön. Üç yanlış bir doğruyu götürdüğü için iki şıkkı bile eleyemediğin soruyu boş bırakmak çoğu zaman daha kârlı.
"Geometride kral yolu yoktur." Öklid'e atfedilen bu söz bütün matematik için geçerli.
Bu altı alışkanlık bir haftada oturmaz. Her denemeden sonra birini seç ve onun üzerinde dur. Netini artırmanın en sağlam yolu, aynı hatayı ikinci kez yapmamak.
Sık sorulan sorular
LGS matematikte kaç net iyi sayılır?
Türkiye ortalaması 20 soruda 5–6 doğru civarında; 10 net bu ortalamanın neredeyse iki katı. Nitelikli liseler için genellikle çok daha yüksek net gerekir. Hedefini, yerleşmek istediğin okulun taban puanına bakarak belirlemelisin.
LGS'de 3 yanlış 1 doğruyu götürür mü?
Evet. Her testte net, doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılarak bulunur. Bu yüzden hiçbir şıkkı eleyemediğin soruyu boş bırakmak mantıklı.
Matematik neti ne kadar sürede artar?
Öğrenciden öğrenciye değişir. Denemelerini düzenli inceleyen ve yanlışlarını türüne göre çalışan öğrencilerde ilk artış genellikle birkaç hafta içinde görülür. Asıl fark, aynı hataları tekrarlamamaya başlayınca ortaya çıkar.
Uzun metinli matematik sorularına nasıl çalışılır?
Önce soru kökünü, yani son cümleyi oku; sonra metni neyi aradığını bilerek tara. Ayrıntılı yöntem için Yeni nesil soruda ilk 30 saniye yazısına bakabilirsin.
Bu alışkanlıklar üzerinde birlikte çalışmak istersen Matematiksel uygulamasına göz atabilir ya da LGS Matematik Kampı hakkında bilgi alabilirsin.